Drax 1 GW yapay zeka veri merkezi planlıyor

İngiltere’nin en büyük elektrik üreticilerinden Drax, Kuzey Yorkshire’daki Drax elektrik santralinde yapay zeka veri merkezi kurmak için Brookfield ve Radiant ile anlaşma imzaladı. 3 Kasım 2026’da duyurulan plan, üç aşamada 1 GW’ın üzerinde bilişim kapasitesi hedefliyor. Brookfield’in tahminine göre yarı iletken çipleri de kapsayan toplam yatırım 20 milyar sterlini aşabilir. Bunun 2,5 milyar sterlini ilk aşamada harcanacak.

Mevcut santral altyapısı planın merkezinde

Proje boş bir araziye kurulmuyor; santralin bugünkü altyapısı üzerine inşa ediliyor. Saha 400 hektarı aşan bir araziye, yaklaşık 4 GW şebeke erişimine, 2,6 GW aktif ve devreye alınabilir üretim kapasitesine ve soğutma sistemlerine sahip. İngiltere fiber ağına yakınlık da büyük ölçekli hesaplama için gereken diğer koşulu tamamlıyor.

İlk aşama 100 MW’a kadar bilişim kapasitesi hedefliyor ve ticari faaliyetin 2028’in ilk çeyreğinde başlaması bekleniyor. Bu aşamada elektrik doğrudan şebekeden alınacak, tedariki Drax yönetecek.

İkinci aşamada güç modeli değişiyor

2028-2031 arasını kapsayan ikinci aşamada 500 MW kapasite eklenmesi amaçlanıyor. Bu kez elektrik, uzun vadeli bir enerji alım anlaşmasıyla doğrudan santralin kendi üretiminden gelecek. Sayaç arkası olarak tanımlanan bu model, gerekli izinlerin alınmasına bağlı. Üçüncü aşama ise 2031 sonrasında aynı yaklaşımla ek kapasite öngörüyor.

Bu kademeli yapı, ilk yatırımı şebeke bağlantılı bir geliştirme olarak tutarken santralin mevcut üretimini projenin merkezine taşıyor. Yani proje, bir elektrik santralinin yanına kurulan veri merkezi değil; santralin gücüyle büyüyen bir bilişim sahası olarak tasarlanmış.

İnşaat müşteri ve onaylara bağlı

Brookfield’in İngiltere merkezli yapay zeka altyapısı platformu Radiant, tasarımı, müşteri görüşmelerini ve ticarileştirmeyi yönetecek. Şirket, inşaat başlamadan önce çapa müşteri taahhüdü arıyor. Arazi, güç entegrasyonu ve planlama süreçleri ise Drax’ta.

İlk aşama henüz kesinleşmiş değil. Planlama onayı, hükümet ve ilgili kurumlardan düzenleyici ve şebeke onayları, kabul edilebilir bir kiracı, ticari anlaşmalar ve tarafların nihai yatırım kararı gerekiyor. Planlama başvurusu hazırlanıyor; kamuoyu istişaresinin Kasım 2026’da başlaması bekleniyor. Ortaklar ayrıca saha çevresindeki topluluklar için gönüllü bir fayda fonu kurmayı planlıyor.

Radiant’ın CEO’su Mahdi Yahya, duyuruda projenin “İngiliz araştırmacılara, girişimlere ve şirketlere kendi ülkelerinde öncü bilişim gücüne erişim” sağlayacağını söyledi.

Biyokütle sözleşmesi ve finansman ayağı

Sonraki aşamalar Drax’ın mevcut biyokütle düzenlemeleriyle kesişiyor. Şirket Kasım 2025’te İngiliz hükümetiyle, Nisan 2027 ile Mart 2031 arasında yılda yaklaşık 6 TWh biyokütle üretimini kapsayan bir Fark Sözleşmesi imzalamıştı. Bu sözleşme, dönem içinde 500 MW’a kadar kapasitenin veri merkezi kullanımına ayrılmasını talep etme imkanı tanıyor. Böyle bir kullanım için hükümet ve Low Carbon Contracts Company ile anlaşma gerekiyor; tüketici açısından maliyet etkinliği, enerji güvenliği ve sürdürülebilirlik de değerlendirilecek.

Yatırım sermayesi ve işletme kabiliyeti, Brookfield ile Qai’nin yapay zeka altyapısı ortak girişimi üzerinden sağlanacak. İkili, 9 Aralık 2025’te Katar ve seçili uluslararası pazarlarda yapay zeka altyapısına yatırım yapmak üzere 20 milyar dolarlık bir ortak girişim duyurmuştu. Qai, Katar Yatırım Otoritesi’nin bağlı kuruluşu.

Anlaşma, hazır bir enerji sahasını özel bir yapay zeka geliştirme platformuyla ve mevcut bir yatırım aracıyla birleştiriyor. Planın asıl sınavı ise icrada: ilk aşama için kiracının bulunması, onayların tamamlanması ve nihai yatırım kararının çıkması gerekiyor. Daha büyük kurulum ise Drax’ın üretim taahhütleriyle uyumlu olmak ve gerekli izinleri almak zorunda.

Kaynak: Unite.AI